W skrócie: co zabrać na wyjazd bez lodówki?
Najlepiej wybierać produkty, które zgodnie z informacją na opakowaniu można przed otwarciem przechowywać w temperaturze pokojowej:
- pieczywo i pieczywo chrupkie;
- orzechy, pestki i suszone owoce;
- całe, niepokrojone owoce i warzywa dobrze znoszące transport;
- gotowe dania i konserwy przeznaczone do przechowywania poza lodówką;
- wodę i napoje w ilości dopasowanej do długości wyjazdu oraz warunków.
Bez lodówki nie należy natomiast planować przewożenia przez wiele godzin domowych, ugotowanych potraw ani produktów, które zgodnie z etykietą wymagają chłodzenia.
Co można zabrać, a co wymaga chłodzenia?
| Produkt | Bez lodówki? | Na co zwrócić uwagę? |
|---|---|---|
| Pieczywo, pieczywo chrupkie | Tak | Chroń przed wilgocią i zgnieceniem. |
| Orzechy, pestki, suszone owoce | Tak | Przechowuj w szczelnie zamkniętym opakowaniu. |
| Całe jabłka, gruszki, marchew | Zwykle tak | Nie krój ich przed podróżą; wybieraj sztuki bez uszkodzeń. |
| Konserwy | Tak, przed otwarciem | Sprawdź etykietę i nie zabieraj puszek wybrzuszonych ani uszkodzonych. |
| Gotowe dania w słoikach | Tylko niektóre | Muszą być przeznaczone przez producenta do przechowywania poza lodówką. |
| Wędlina, nabiał, sałatka z majonezem | Nie | Wymagają zachowania warunków chłodniczych wskazanych przez producenta. |
| Ugotowany ryż lub makaron | Nie | Po ugotowaniu są żywnością łatwo psującą się i nie powinny czekać przez wiele godzin w temperaturze pokojowej. |
| Domowa zupa lub sos w zakręconym słoiku | Nie, jeśli nie zostały prawidłowo utrwalone | Samo przelanie gorącego dania do słoika i zakręcenie go nie czyni produktu trwałym poza lodówką. |
To ważne szczególnie latem. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, aby ugotowanej żywności nie pozostawiać w temperaturze pokojowej dłużej niż dwie godziny1. Produkty wymagające chłodzenia powinny być przechowywane w temperaturze zalecanej dla danego produktu. Jeśli podczas podróży nie można zapewnić takich warunków, bezpieczniej wybrać żywność, która przed otwarciem nie wymaga lodówki.
Dlaczego nie każdy słoik nadaje się na wyjazd?
Słoik jest opakowaniem, a nie metodą utrwalania żywności.
Domowa zupa zamknięta w słoiku nadal może wymagać chłodzenia. Aby gotowe danie mogło być przechowywane poza lodówką, potrzebne są odpowiednio zaplanowany proces technologiczny oparty na kontroli parametrów produkcji i zawierający prawidłowe szczelne opakowanie. Dlatego nie należy oceniać trwałości po wyglądzie opakowania ani po tym, czy wieczko jest wklęsłe.
Rozstrzygająca jest informacja producenta o warunkach przechowywania.
Przed włożeniem produktu do plecaka sprawdź cztery rzeczy:
- Czy przed otwarciem wymaga lodówki?
- W jakiej temperaturze powinien być przechowywany?
- Jak długo i w jakich warunkach można go przechowywać po otwarciu?
- Czy opakowanie nie jest rozszczelnione, pęknięte, wybrzuszone lub w inny sposób uszkodzone?
Od Apperta do obiadu w słoiku
Pomysł na utrwalanie gotowego jedzenia w szczelnie zamkniętym naczyniu ma ponad 200 lat. Na początku XIX wieku francuski cukiernik Nicolas Appert opisał metodę konserwowania żywności przez ogrzewanie jej w zamkniętych szklanych naczyniach. Od jego nazwiska pochodzi określenie „apertyzacja”. Współczesna produkcja żywności wykorzystuje rozwinięte i kontrolowane procesy technologiczne, ale sama idea pozostała podobna: odpowiednio przygotować oraz zabezpieczyć jedzenie, aby wydłużyć jego trwałość.
Jak zaplanować jedzenie na 3, 5 lub 7 dni?
Najprościej zacząć od liczby głównych posiłków, które rzeczywiście chcesz zabrać. Poniższy przykład dotyczy jednej osoby i zakłada jeden gotowy obiad dziennie. Śniadania, kolacje, przekąski oraz wodę trzeba policzyć osobno.
| Długość wyjazdu | Gotowe obiady | Przykładowe urozmaicenie |
|---|---|---|
| 3 dni | 3 porcje | zupa, danie jednogarnkowe, danie z sosem |
| 5 dni | 5 porcji | 2 zupy i 3 bardziej treściwe dania |
| 7 dni | 7 porcji | 3 zupy i 4 bardziej treściwe dania |
Jeśli słoik zawiera dwie porcje, zaplanuj jego otwarcie na posiłek dla dwóch osób. Pod namiotem bez chłodzenia lepiej nie zakładać, że resztę przechowasz do następnego dnia. Dla osoby podróżującej samodzielnie praktyczniejsze będą opakowania, których zawartość można zjeść od razu.
Zupy, np. Harira czy Krupnik z pulpetami z Wekoteki mają dodatkową zaletę: można je zjeść samodzielnie, bez gotowania ryżu, kaszy czy makaronu. Warto też sprawdzić masę słoików, zwłaszcza jeżeli planujesz pieszą wędrówkę z plecakiem.
W warunkach bez dostępu do lodówki praktyczne są opakowania zawierające porcję do zjedzenia od razu. GIS2 w instrukcji dotyczącej stacjonarnych obozów pod namiotami zaleca niezwłoczne zużycie całej zawartości otwartego opakowania, jeśli pozostałej części nie można prawidłowo przechować. Dlatego dla jednej osoby wygodnym rozwiązaniem są m.in. Fasolka VEGE i Bolognese Wekoteki w słoikach 300 g.
Checklista prowiantu bez lodówki
Przed wyjazdem spakuj:
- zaplanowaną liczbę porcji głównych posiłków;
- pieczywo lub inny trwały dodatek;
- przekąski na drogę;
- wodę oraz zapas potrzebny do przygotowania posiłków;
- sztućce, kubek i miskę lub talerz;
- kuchenkę turystyczną i odpowiedni nabój, jeśli wolno ich używać w miejscu pobytu;
- garnek albo naczynie do podgrzewania;
- zapałki lub zapalniczkę zabezpieczone przed wilgocią;
- ręcznik papierowy i worki na odpady;
- otwieracz, jeśli wymaga go któreś opakowanie.
Przy każdym posiłku sprawdź też, czy opakowanie jest nieuszkodzone. Jedzenia nie zostawiaj w pełnym słońcu ani w mocno nagrzanym samochodzie – określenie „bez lodówki” nie oznacza „w dowolnej temperaturze”. Zawsze stosuj warunki podane na etykiecie.
Dlaczego warto zabrać gotowe dania zamiast gotować na miejscu?
Nawet jeśli nocujesz w apartamencie z kuchnią, gotowy posiłek pozwala ograniczyć czas przeznaczony na zakupy, przygotowywanie składników, gotowanie i sprzątanie. Nie trzeba kupować całych opakowań produktów potrzebnych tylko do jednego dania ani zastanawiać się, co zrobić z ich resztą. Może to być również korzystniejsza cenowo alternatywa dla codziennego jedzenia w restauracjach – szczególnie podczas kilkuosobowego lub kilkudniowego wyjazdu.
Pod namiotem lub na biwaku znaczenie ma przede wszystkim prostota przygotowania. Dostęp do bieżącej wody, czystego blatu, lodówki czy możliwości dokładnego umycia naczyń bywa ograniczony. Gotowe danie zmniejsza liczbę składników, naczyń i czynności potrzebnych do przygotowania posiłku. Nie trzeba przechowywać surowych produktów, obierać i kroić składników ani organizować całej polowej kuchni. Nadal należy jednak zadbać o czyste ręce i naczynia oraz przestrzegać zasad przygotowania i przechowywania podanych na etykiecie.
Gotowe porcje pomagają również ograniczyć ilość odpadków organicznych, takich jak obierki, resztki surowych składników czy niewykorzystane produkty. Ma to znaczenie podczas biwaku, ponieważ zapach jedzenia i pozostawione resztki mogą przyciągać dzikie zwierzęta. Puste opakowania i wszystkie pozostałe odpady należy szczelnie zabezpieczyć, a następnie zabrać ze sobą lub wyrzucić w przeznaczonym do tego miejscu.
Jak produkujemy nasze słoiki?
W WEKOTECE przygotowujemy kompletne dania, a zamknięte słoiki poddajemy tyndalizacji – procesowi utrwalania żywności, który polega na kilkukrotnym poddawaniu jej działaniu odpowiedniej temperatury. Dzięki temu nasze dania przed otwarciem nie wymagają przechowywania w lodówce. Należy trzymać je w temperaturze pokojowej, w suchym i zacienionym miejscu, chroniąc przed bezpośrednim słońcem i długotrwałym działaniem wysokiej temperatury. Po otwarciu słoik trzeba przechowywać w lodówce, a jego zawartość spożyć w ciągu 48 godzin. Nie dodajemy konserwantów – trwałość dań zapewniają odpowiednio przeprowadzony proces technologiczny i szczelne zamknięcie.
Na wyjazd bez lodówki szczególnie praktyczne są porcje przeznaczone do zjedzenia od razu: Fasolka VEGE 300 g, Bolognese 300 g, Harira zupa VEGE 500 g oraz Krupnik z pulpetami 500 g. Dania takie jak Gulasz 500 g, Bolognese 500 g czy Curry 500 g warto planować jako posiłek dla dwojga albo na większy głód.